versie: 18-04-2014 - redactie: Bart FM Droog
Biografie | Dichtbundels |Bloemlezingen | Google | Bronnen

---

W.J. van der Molen Geboren te: Broek op Langendijk, 09-12-1923 Gestorven te: Orvelte, ??-03-2002 Volledige naam: Willem Johan van der Molen Naamsvarianten: Willem van der Molen Pseudoniemen: Aernout van Leiden (met Michaël Deak) Rechts: W.J. van der Molen. Foto uit de bloemlezing Vloedlijn, 1954.

Dichter, prozaïst en bloemlezer.

Bevriend met Michaël Deak. Publiceerde met hem onder het pseudoniem Aernout van Leiden zes bloed- en bodemverzen in nr. 5/6 (mei/juni) 1944 van het door de SS gerunde tijdschrift Groot Nederland.

In 1985 verklaarde Deak daarover dat deze zes verzen dienden om vijf sonnetten met een verborgen verzetsboodschap een door de Amsterdamsche Keurkamer uitgeschreven poëziewedstrijd te laten winnen. Na de oorlog zouden hij en Van der Molen deze boodschap dan onthullen.

Probleem is evenwel dat niemand vóór 1985 van deze wedstrijd gehoord had. De enige bron voor het bestaan van die poëziewedstrijd is Michaël Deak, die erover repte in een brief d.d. 14-08-1985 aan literair onderzoeker Frank van den Bogaard. In kranten- en tijdschriften uit 1944 is geen spoor van de wedstrijd aangetroffen.

In een interview uit 2001, gepubliceerd in De Groene Amsterdammer, 10-03-2001, vertellen Deak en Van der Molen aan Joris van Casteren wat er vervolgens gebeurd zou zijn. In 2002 drukt Van Casteren dat interview in een herziene versie af in het boek In de schaduw van de Parnassus. De twee versies zijn fundamenteel verschillend. Commentaar op beide versies staat op deze NPE-pagina: 'Een bewerkt verleden'.

Het lijkt erop dat Van der Molen, een paar jaar jonger dan Deak, door deze in dit avontuur is gesleept. Helaas wilde de krasse Michaël Deak in juni 2012 niet ingaan op vragen van de NPE-redacteur over bovenstaande - wat er nu echt gebeurde blijft daardoor onbekend.

Nog voor de Groot Nederland-publicatie werkte Van der Molen al mee aan het clandestiene tijdschrift Parade der profeten, waarin hoofdzakelijk jonge, nog niet gedebuteerde dichters aan bod kwamen. Na de oorlog, in 1945, was hij medewerker aan De Roode Lantaarn, een privé-uitgave van Ad den Besten. Bron scan: Antiquariaat Hinderickx & Winderickx

Zijn tweede bundel, Sous-terrain (1949), was het eerste boek in de Windroos-reeks (1949-2011).

In 1955 won hij een door de KLM uitgeschreven poëziewedstrijd. Daarmee won hij een publicatie in de bloemlezing Gevleugeld woord (Stols, 's-Gravenhage, 1955).

Van c. 1955 tot c. 1980 werkte hij bij een verzekeringsmaatschappij.

Vanaf 1981 was hij redacteur van Vuursteen, het vierjaarlijkse tijdschrift van de Nederlandse en Vlaamse Haiku centra. In 1991 richtte hij zijn eigen tijdschrift op voor het korte gedicht: Kortheidshalve (1991-2002).

Na zijn dood wijdde de vanuit Japan opererende World Haiku Association een internetpagina aan hem, vanwege zijn grote verdiensten op haiku-gebied:
www.worldhaiku.net/poetry/nl/wjvan.molen.htm

Medewerker aan (o.a.) Groot Nederland (mei/juni 1944), Parade der Profeten (1944-1945), De Roode Lantaarn (1945), De Gids, Columbus.

Over W.J. van der Molen

Karel N.L. Grazell. Willem J. van der Molen, 1923-2002. Een paarsboek van herinneringen. Leins Janema, Amsterdam,  2002. Omvang: [48] p. Opl. van 12 genummerde en gesigneerde ex. Levensbeschrijving.

terug naar boven

---

Dichtbundels:

Gered voor vannacht. Van Oorschot, Amsterdam, 1946. Omvang: 74 p.

Sous-terrain. De windroos nr. 1. U.M. Holland, Amsterdam, [1949]. Omvang: 44 p.

Voor dovemansoren. De windroos nr. 15. U.M. Holland, Amsterdam, 1951. Omvang: 32 p.

De onderkant van het licht. De windroos nr. 30. U.M. Holland, Amsterdam, 1953-1954. Omvang: 43 p. Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor de periode 1956 à 1000 gulden. 2de druk 1957.

Een zwaard van zand. Seismogram-reeks. Bosch & Keuning, Baarn,  [1975]. Omvang: 55 p.

Geeft 't leven terug? Gedichten. De Beuk, Amsterdam, 1982. Omvang: 71 p. Opl. 1250 ex.

Wegwijzers naar nergens. Gedichten. De Beuk, Amsterdam, 1983. Omvang: 108 p. Opl. 1000 ex.

Het verzwegene, het eelt op het puntje van mijn tong. In de Fazantenhof dl. 8. De Oude Degel, Eemnes, 1983. Omvang: 31 p.

Op een grasstengel klimmen. Gedichten. De Beuk, Amsterdam, 1984. Omvang: 92 p.

Over het hoofd gezien. De Beuk, Amsterdam, [1986]. Omvang: 82 p. Bloemlezing uit de in de jaren 1946-1978 verschenen gedichten.

Zomer. Dichters in Drente nr. 5. Agri Montis Pers, Oosterhesselen, [1986]. Omvang: 9 p. Opl. van 20 genummerde ex

De duur van het tekort. Dichters in Drente nr. 6. Agri Montis Pers, Oosterhesselen, [1986]. Omvang: 22 p. Opl. van 20 genummerde ex.

Plaatselijk nieuws. Senryu. Dichters in Drente nr. 9. Agri Montis Pers, Oosterhesselen, 1988. Omvang: 13 p. Opl. van 20 genummerde ex.

Een winterse roos. Japanse haiku van deze eeuw. Gekozen en in het Nederlands herschreven [door] W.J. van der Molen. De Beuk, Amsterdam, 1989. Omvang: 117 p.

O denneboom. De Oude Degel, Eemnes, 1989. Omvang: 14 p. Opl. van 101 ex., waarvan 60 ex. als relatiegeschenk t.g.v. de jaarwisseling 1989-1990

De vier jaargetijden. Kwartelreeks dl. 3. Klencke Pers, Oosterhesselen, 1990. Omvang: 10 p. Opl. van 24 ex.

De jacaranda bloeit blauw. Een haiku-vakantie naar Tunesië. Coehoorn, Orvelte, 1990. Omvang: 19 p. Opl. van 20 genummerde ex.

Een doodstil iemand. Gedichten. De Beuk, Amsterdam, [1990]. Omvang: 56 p.

Een ster wijst de weg. De Oude Degel, Eemnes, 1991. Omvang: 16 p. Opl. van 101 genummerde ex., waarvan de eeste 65 werden uitgereikt ter gelegenheid van de jaarwisseling 1990-1991.

De regen afstandelijk. Kwartel-reeks dl. 11. De Klencke Pers, Oosterhesselen, 1991. Opl. van 32 genummerde ex.

Langedijk. [prent] Nic Jonk; [tekst] Willem Johan van der Molen. Noord-Holland in proza, poëzie en prenten-reeks nr. 59. Stichting Culturele Raad Noord-Holland, Tentoonstellingsdienst, Haarlem, 1992. Omvang: [8] p. Zeefdruk. Opl. van 125 genummerde ex., waarvan 25 h.c. Ondertitel op omslag: Broek op Langedijk, Oudkarspel, Koedijk, Noord-Scharwoude, Zuid-Scharwoude, Sint-Pancras.

In volgorde van binnenkomst. Gedichten. De Beuk, Amsterdam, 1994. Omvang: 75 p.

Engelengeduld. Sequoia's in Yosemite. Coehoorn, Orvelte, [1998]. Omvang: 19 p. Opl. van 30 genummerde ex.

Een vijver in zee. 't Schrijverke, 's-Hertogenbosch, 2009. Omvang: 48 p. Bezorgd door ?

terug naar boven

---

Overig: proza, aforismen & vertalingen.

Tien tenen en elf ribben. Roman. ?, Amsterdam,  [1953]. Omvang: 244 p.

Een pen met twee punten. De Oude Degel, Eemnes, 1984. Omvang: [42] p. Aforismen.

Over leven en poëzie van Bashô. [De Beuk], [Amsterdam], [1994], Omvang: 36 p.Overdr. uit: Kortheidshalve ; jrg. 4, nr. 1 (1994). Bevat ook tekst van Bashô in Nederlandse vert.

terug naar boven

---

Bloemlezingen:

Door W.J. van der Molen samengestelde bloemlezingen

Levende dichters. Een verzameling gedichten. Bijeengebracht door W.J. van der Molen. U.M. West-Friesland, Hoorn, 1946. Omvang: 181 p.

De dichter en de stad. [Samenstelling] W. van der Molen. Vierluik-reeks. Gottmer, Haarlem, 1960. Omvang 53 p.

Haiku. Een vierkantje zon. Tweede bloemlezing van Nederlandse en Vlaamse haiku. Samengest. door W.J. van der Molen, J. van Tooren en Bob Verstraete; geïll. door Kees van Aalst. Kairos/EF & EF [distr.], Soest/Thorn, 1984. Omvang: 65 p. 2de druk 1987. Vervolg op: Haiku. Een vroege pluk. Kairos, Soest, 1981.

Een wereld van dauw. Issa. Een haiku-bloemlezing gekozen en in het Nederlands herdicht [door] W.J. van der Molen. De Beuk, Amsterdam, 1992. Omvang: 127 p.

Haiku. Een kleine regenboog. Bloemlezing van Nederlandse en Vlaamse haiku. Samengest. door W.J. van der Molen, Gaby Bleijenbergh en Bob Verstraete. Geillustreerd door Kees van Aalst. Kairos/Ef & Ef [distr.], Soest/Beusichem, 1993. Omvang: 87 p.

In de bloemlezingen

Poëzie van W.J. van der Molen is o.a. in deze bloemlezingen aangetroffen. De complete titels, namen van samenstellers etc. zullen t.z.t. op de desbetreffende jaarlijsten te traceren zijn.

Dichters van dezen tijd. P.N. van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1951 (achttiende [herziene] druk).
Dichters van dezen tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1954. (19de herz. druk).
Spiegel van de Nederlandse poëzie. Dl. 3: 1940-1955. Meulenhoff, Amsterdam, 1954.
Vloedlijn. Bosch & Keuning N.V., Baarn, 1954.
Gevleugeld woord. Stols, 's-Gravenhage, 1955.
Dichters Omnibus. Tweede bloemlezing. Esso Nederland N.V., 's-Gravenhage, 1956 [=1955].
Windrozen per bos. Holland, Amsterdam, 1955.
Poëtisch akkoord. A.W. Bruna & Zoon, Utrecht, 1956.
De Muze en het meisje. CPNB, [Amsterdam], 1957.
"Kom haastig!" Kok, Kampen, 1957.
Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen. Dl. 3: 1940-1957. Meulenhoff, Amsterdam, 1957 (herziene 2e herziene druk).
Stroomgebied. Holland, Amsterdam, 1958 (3de herziene druk).
1 PK. De Arbeiderspers, Amsterdam, 1958.
Nederlandse poëzie van de 20ste eeuw. Het Spectrum, Utrecht / Antwerpen, [1958].
Beeldende poëzie. Amsterdam. Stafleu, Leiden, [1959].
Beeldende poëzie. Nederland. Stafleu, Leiden, [1959].
School der voordrachtskunst. J.B. Wolters, Groningen, 1959.

Dichters van deze tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1960 (20ste druk).
Dichters Omnibus. Twaalfde bloemlezing. ESSO Nederland, 's-Gravenhage, 1966 [= 1965].
Een wereld van woorden. Deel 1. Tjeenk Willink, Zwolle, 1966.
Spiegel van de Nederlands poëzie 5. Hedendaagse dichters. Tweede deel. Meulenhoff, Amsterdam, 1968.

Het Paard. L.J. Veen, Wageningen, 1971.
De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Bert Bakker, Amsterdam, 1979.
Spiegel van de Nederlandse poëzie. [Dl.2:] Dichters van de twintigste eeuw. Meulenhoff, Amsterdam, 1979.

Geloven in Gedichten. Boekencentrum, 's-Gravenhage, 1980.
Het zwarte schaap der schepping. Bosch & Keuning, Baarn, 1982.
Spiegel van de Nederlandse poëzie. Meulenhoff, Amsterdam, 1984 (5e editie). 
33 dichters. De Gooische Matroos, Hilversum, [1985].
Liefde is het enige. Novella Uitgeverij, Amersfoort, 1985.
Langs straten en gedichten. Sijthoff, Amsterdam, 1985.
Klasseboek. Wolters-Noordhoff, Groningen, 1986.
De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Bert Bakker, Amsterdam, 1987 (8e herziene druk).

Spiegel van de moderne Nederlandse poëzie, Meulenhoff/Kritak, Amsterdam/Leuven, 1992 (6e editie).
Als een verre zee boven ons. Kwadraat, Utrecht, 1994.
Een zucht als vluchtig eerbetoon. Meulenhoff/Manteau, Amsterdam/Antwerpen, 1995.
De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Bert Bakker, Amsterdam, 1996 (10e herziene druk).
De mooiste gedichten over Den Haag. Kok, Kampen, 1998.

De stad in gedichten. Uitgeverij 521, Amsterdam, 2003.
Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten. Bert Bakker, Amsterdam, 2004.
Spiegel van de moderne Nederlandse en Vlaamse dichtkunst. Balans, Amsterdam, 2005.

---

bronnen

Frank van den Bogaard. Een stoottroep in de letteren. 'Groot Nederland', de SS en de Nederlandse literatuur (1942-1944). Stichting Bibliographia Neerlandica, 's-Gravenhage, 1987.
G.J. van Bork. W.J. van der Molen. Schrijvers en dichters. Dbnl biografieënproject I. 2010.
Joris van Casteren. Vergeten dichters. Groene Amsterdammmer, 2001.
Joris van Casteren. In de schaduw van de Parnassus. Gesprekken met vergeten dichters. Prometheus, Amsterdam, 2002.
DBNL: W.J. van der Molen
Bart FM Droog. Michaël Deak. Een vergeten verleden. De Contrabas, 29-05-2012
Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, 1955-1956. E.J. Brill, Leiden 1956
Lectuur-Repertorium. Deel 3. A.S.K.B., Vlaamsche Boekcentrale/Nederland's Boekhuis, Antwerpen/Tilburg, 1954
Lectuur Repertorium 1952-1966. Deel 3. A.S.K.B./Nederland's Boekhuis, Antwerpen/Tilburg, 1970.
Lectuur Repertorium 1967-1978. Deel 2. Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum/Katholiek Centrum voor Lectuurinformatie en Bibliotheekvoorziening, Den Haag/Antwerpen, 1981

[zie de bronnen-pagina voor links naar de sites van onderstaande bronnen]
Koninklijke Bibliotheek, Den Haag
Letterkundig Museum
Poëziecentrum Nederland

terug naar boven