Home
dichters
jaarlijsten
bronnen
COLOFON

versie: 13-12-2016 - redacteur: Bart FM Droo
Biografie | Dichtbundels |Bloemlezingen | Google | Bronnen


Willem de Mérode

Pseudoniem van:
Willem Eduard Keuning
Geboren te:
Spijk, 02-09-1887
Gestorven te:
Eerbeek, 22-05-1939
Volledige naam:
Willem Eduard Keuning
Naamsvarianten:
W.E. Keuning
Verdere pseudoniemen:
Jan Bos, K., Joost van Keppel
Henri Hooglandt, Beo Grinniker
J. Nooitgedagt

Site: www.willemdemerode.nl


Foto: Willem de Mérode, c. 1930
Fotograaf onbekend*

Zie ook: Groninger dichters

Dichter en prozaïst. Schreef ook in het Gronings.


Zesde van de zeven kinderen van hoofdonderwijzer en uitgever Jan Keuning (1850-1926) en Elisabeth Wormser (1850-1929).

De vader van Willem de Mérode, hoofdonderwijzer aan de gereformeerde lagere school te Spijk, richtte in 1894 het antirevolutionaire arbeidersblad De Keuvelaar op. Na een conflict met z'n schoolbestuur neemt hij in 1902 ontslag. Het gezin Keuning verhuist naar de Noorderbuitensingel 29a te Groningen. Willem, die al vroeg in aanraking kwam met poëzie, volgt vanaf 1905 de kweekschool met de Bijbel te Groningen. In 1906 slaagt hij voor het onderwijzersexamen. Op 1 juni van dat jaar vindt hij emplooi als onderwijzer aan de Christelijke lagere school te Oude Pekela.

Na een conflict - hij weigert zondagschoolonderwijs te geven - vertrekt hij daar. Op 1 mei 1907 volgt de benoeming als onderwijzer bij de gereformeerde lagere school te Uithuizermeeden. Hij betrekt een kamer aan de Provinciale Weg A 443 (tegenwoordig Hoofdstraat 190). Hij stuurt dat jaar voor het eerst verzen naar een literair tijdschrift (Groot Nederland), dat ze niet plaatst. Hij raakt bevriend met Reind Kuitert.

In 1911 debuteert hij in Ons Tijdschrift, waar Geerten Gossaert dan een van de redacteuren is, en begint hij een correspondentie met J.A. Rispens. Ook meet hij zich in 1911 het pseudoniem Willem de Mérode aan - afgeleid van de Franse balletdanseres Cleo de Mérode (1875?-1966).

naar boven

Nadat hij acht jaar als onderwijzer in Uithuizermeeden heeft gewerkt, wordt hij 1915 bevorderd tot waarnemend hoofd der school. In datzelfde jaar verschijnt zijn debuutbundel.

Drie van zijn broers, Pieter (1882-1962), Johannes (1879-1956) en Carel (1890-1961) werken net als Willem als onderwijzer en zijn actief in het boekenvak. Pieter schreef gedichten onder pseudoniem Peter van Alsingha en twaalf romans onder eigen naam; hij werd uiteindelijk directeur van uitgeverij Bosch en Keuning te Baarn. Johannes werd boekdrukker. Carel werd directeur van uitgeverij Zomer en Keuning te Wageningen, secretaris-penningmeester van de N.C.R.V., voorzitter van de Vereniging van Christelijke Uitgevers, directeur van het dagblad Trouw. Zijn zus Lies Keuning publiceerde een roman.

In 1922 leert hij de schilder Johan Dijkstra kennen, waardoor hij in contact komt met andere leden van de Ploeg. Het Nieuwsblad van het Noorden, 23 oktober 1923: "De kunstkring 'De Ploeg' stelt zien voor, binnen enkele dagen een eigen avond te geven van letterkundige voordrachten. Dans, verzen en proza zullen worden voorgedragen van Groningsche dichters, o.a. van Josef Cohen, Willem de Merode, Teunisz, Hendrik de Vries, in hoofdzaak door de dichters zelf."

naar boven

Met Wilma Vermaat, die in 1923 haar boek Gods gevangene (Holland, Haarlem; herdruk 1988) publiceert – de eerste protestants-christelijke roman waarin een homofiele man centraal staat – begint hij dat jaar te corresponderen. In hetzelfde jaar wordt Willem de Mérode door Roel Houwink aangevallen. In Den Gulden Winckel schrijft deze, in een recensie over De Mérode's bundel Het heilig licht:

“De slechtste zijde van zijn dichterschap ligt hier bloot: technische routine, religieuse rethoriek en vooral: een onuitgebalanceerde erotiek, welke oorsprong schijnt te kiezen in een ganschelijk ontspoorde sexualiteit. Het is bedroevend de snelle verwording te moeten constateeren van een veel-belovend talent...”

Hij is dan al aan het werk aan een nieuwe bundel Ganymedes, dat bestaat uit een 'knapenminnaarsgedicht', met illustraties door Johan Dijkstra. Om problemen te voorkomen wordt besloten niet te veel ruchtbaarheid te geven aan de verschijning van dit boek.

Op 26 februari 1924 wordt hij evenwel gearresteerd op verdenking van homoseksuele contacten met minderjarigen. Nog voor het proces wordt hij ontslagen als onderwijzer en 'gecensureerd' door de Gereformeerde Kerkeraad van Uithuizermeeden. Op 27 maart volgt z'n veroordeling tot 8 maanden gevangenisstraf en 3 jaar ontzegging van de bevoegdheid het ambt van onderwijzer te bekleden. Willem de Mérode zal nooit meer lesgeven.

naar boven

Tijdens zijn detentie verschijnt Ganymedes in een oplage van 125 exemplaren, die – opmerkelijk genoeg – De Merode in z'n cel mag signeren, waarna ze weer bij de uitgeverij belanden.

Op 24 oktober 1924 komt De Mérode vrij. Na enige omzwervingen neemt hij z'n intrek in boerderij Huize Bergzicht aan de Ringlaan in Eerbeek, waar z'n broer Carel twee kamers voor hem huurt. Willem zal er de rest van zijn leven blijven wonen en werken.

Dat hij gevangen heeft gezeten is in de literaire wereld meer dan bekend. Sommigen veroordelen hem daarom nogmaals, zoals Seerp Anema in zijn boek Moderne kunst en ontaarding (Kok, 1926):

"Sinds geruimen tijd waart het gerucht rond, dat een christen-literaat de gevangenisdeuren achter zich hoorde sluiten, omdat hij den geest van Sodom en Gomorra boven Christus in zijn ziel liet heerschen. Oscar Wilde en Paul Verlaine gingen hem voor op dien vreeselijken weg."

Anderen blijven De Mérode vooral zien voor wie hij is: een van de belangrijkste contemporaine dichters uit de christelijke hoek. Hij blijft publiceren, correspondeert met veel collega-dichters, waarvan sommigen, zoals Bert Bakker en Barend de Goede, hem regelmatig bezoeken.

naar boven

In 1936 viert hij zijn 25-jarig dichtersjubileum. Jong-Protestantse schrijvers geven hem huldeblijken en hij wordt zelfs tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau benoemd. De Mérode zag het als eerherstel. Nooit heeft hij geweten dat hij die onderscheiding per vergissing had gekregen; men was vergeten dat hij een strafblad had.

K. Heeroma: “De poëzie heeft tenslotte zijn zwak lichaam opgebrand. Als een dichtvlaag hem had aangegrepen, moest hij dat in de latere jaren altijd boeten met een periode van ziekte. In meer dan een opzicht kan men van hem zeggen dat hij zijn gedichten met zijn bloed heeft geschreven.”

Willem de Mérode overleed op 51-jarige leeftijd, na een beroerte. Hij is begraven op het oude gedeelte van de begraafplaats aan de Coldenhovenseweg te Eerbeek.

naar boven


Over Willem de Mérode

Uit nieuwe tijden. Inleidingen tot het werk van Nederlandsche woordkunstenaars der twintigste eeuw. No. 1: Willem de Merode. Onder redactie van R. Kuitert. Wolters, Groningen [etc.], 1928. 67p.


Willem de Mérode herdacht. Holland, Amsterdam, 1939. 88p., [1] bl. pl. Met bijdragen van: Ds. H.C. Touw, Muus Jacobse, C. Rijnsdorp, Anton van Duinkerken, P.J. Meertens, Roel Houwink, H. de Bruin, Barend de Goede, A. Mankes-Zernike, Alfred Löb, Joh. Raan, J. Romijn en Albert van der Feen].

Barend de Goede. Herinneringen aan Willem de Mérode. Bosch en Keuning, Baarn, [1941]. 59 p., [4] bl. pl.

Hans Werkman
Het leven van Willem de Mérode
Buijten en Schipperheijn, Amsterdam, 1971. 227p., 14p pl. Biografie.
Herziene editie onder de titel: De wereld van Willem de Mérode (De Arbeiderspers, 1983) - zie aldaar); herziene editie onder de titel Bitterzoete overvloed. De wereld van Willem de Mérode
(A
spekt, 2011) - zie aldaar.
   
Willem de Mérode
[Samengest. door Gerrit Borgers, Gerrit Kamphuis en Hans Werkman; ingel. door P.J. Meertens]
De Bezige Bij, Amsterdam, 1973. 38p. Schrijvers prentenboek deel 18. Uitgave van het Nederlands Letterkundig Museum en Documentatiecentrum. Online in DBNL.

naar boven

Op reis met Willem de Mérode. Bijdragen van C. Rijnsdorp en J. Stellingwerff. Catalogus verzorgd door P.A. van Dongen. Meinema, Delft, 1980. 60p. "Catalogus van de tentoonstelling ter gelegenheid van het eeuwfeest der Vrije Universiteit te Amsterdam, ... 17 maart-24 oktober 1980." Art. over leven en werk van De Mérode en catalogus van in de VU gehouden tentoonstelling.

Hans Werkman. Kroniek van meester Keuning. Het leven van de vader van Willem de Mérode. Met medewerking van Ineke Zuiderweg. De Vuurbaak, Groningen, 1982. 172p.
172p.

De wereld van Willem de Mérode. De Arbeiderspers, Amsterdam, 1983. 280p., [12] p. pl.
Open Domein 6. Henriette de Beaufort-prijs.
Herziene edie van Het leven van Willem de Mérode (1971); zie aldaar. Herziene editie van de 1983-editie getiteld Bitterzoete overvloed. De wereld van Willem de Mérode verscheen bij Aspekt, Soesterberg, 2011. 422p. (zie aldaar)

Willem de Mérode 1887-1987
Willem de Mérode-nummer
Onder redactie van Hans Werkman. "Schrijvenderwijs", Werkendam, 1987. 80p. Speciaal nr. van: Woordwerk ; jrg. 5, nr. 19. "Schrijvenderwijs", Vereniging van Protestants-Christelijke Auteurs. 1986.

naar boven

[Johan B. Woltjes]. Herdenking geboorte op 2 september 1887 van Willem Eduard Keuning als dichter Willem de Mérode, gestorven te Eerbeek, 22 mei 1939. [S.n.], Klarenbeek, 1987. [8]p.

Willem de Mérode. Portret. Samenstelling en interview Wim Ramaker en Hilco Span. Literama, NCRV-radio, 25-08-1987. ca. 60 minuten. Een audiocassette van deze uitzending bevindt zich in het Literatuurmuseum (Den Haag). Omschrijving: "Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag een portret van de schrijver Willem de Mérode door de biograaf Hans Werkman, schrijver Boudewijn Büch, jeugdvriend Ecco Ubbels ; gesprek o.a. over homosexualiteit, Gereformeerde kerk, pedofilie en zijn poëzie."

Willem de Mérode, Jan Mankes. [Realisatie Leen van Weelden]. 'De Geiten Pers', Brummen, 1989. 11p. Uitgave ter gelegenheid van de vijftigste sterfdag van de dichter Willem de Mérode en de honderdste geboortedag van de schilder Jan Mankes (1889-1920). Foto's.

Hans Werkman
De Mérode en de jongens
Biografische fragmenten
De Prom, Baarn, 1991. 320 p., [16] p. pl.



naar boven

Hans Werkman: "Willem de Mérode droeg 95 gedichten op aan Reind, Simon, Henry, Jan, Arie, Hans, Dick, Jaap, Jopie, Okke, Guus of Bram. Deze gedichten hebben daardoor een belangrijk biografisch aspect. In de eerste helft van dit boek gaat Hans Werkman na welke rol deze jongens speelden in De Mérodes leven en gedichten. Een aantal van hen leverde eigen getuigenissen. Ook het boek OKKE, waarvan maar één exemplaar bestaat, wordt geanalyseerd.

De andere hoofdstukken sluiten hierbij aan. Ze gaan over degenen die zich in De Mérodes gevangenisjaar 1924 bemoeiden met de uitgave van het knapenminnaarsboek Ganymedes, over een onlangs ontdekt gevangenisdocument, over De Mérodes biechtmoeder Wilma, en meer. In dit boek – een aanvulling van en een vervolg op de in 1983 verschenen biografie van De Mérode – zijn vele nieuwe gegevens uit eerder onbekende briefwisselingen en andere documenten verwerkt.
Het geeft ook een aanvulling op de Mérodes Verzamelde gedichten. Er komen 46 onbekende gedichten aan de orde, waarvan 30 in hun geheel geciteerd worden."

Hans Werkman. Gesprek in de Neumshutte. Wilma Vermaat over Willem de Mérode. Wilmastichting, Voorthuizen, 1999. 47p. Wilmare no. 37, (bijzonder nr., september 1999); Wilmare ; no. 37 (sept. 1999).Wilma Vermaat (1873-1967).

naar boven

Bitterzoete overvloed. De wereld van Willem de Mérode bij Aspekt, Soesterberg, 2011. 422p.
Herz. en uitgebr. uitg. van: De wereld van Willem van Mérode (De Arbeiderspers, 1983); dat een herziene en uitgebreide herdruk is van Het leven van Willem de Mérode. (Buijten & Schipperheijn, 1971).

KB: "Willem de Merode (1887-1939) schreef in de spanning van jongensliefde en een mystieke beleving van het christelijk geloof. Deze biografie beschrijft de bitterzoete overvloed van zijn onmogelijke liefde. Dit boek is een grondige revisie van de al jaren uitverkochte biografie De wereld van Willem de Merode (1983), die bekroond werd met de Henriette de Beaufort-prijs. Er bleef vraag naar, vooral toen de gedichten van De Merode weer beschikbaar waren. In dit nieuwe boek zijn veel gegevens verwerkt die na 1983 ontdekt zijn. Er staan nieuwe hoofdstukken in over de contacten met P.J. Meertens, over De Merodes visie op pedoseksualiteit, over de invloed van August von Platen, over het verborgen drama rond De Merodes ridderorde. De gebeurtenissen voor en na zijn arrestatie in 1924 zijn overzichtelijk gemaakt."

Willem de Mérode : 1887 - 1939 - 2014. George Harinck (red.). Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden), Amsterdam, 2014. 32p. Ter lezing-reeks deel 10. Geniet.

naar boven



Dichtbundels | andere genres
[alleen werken van 6 of meer pagina's zijn opgenomen]


1915-1919 | 1920-1929 | 1930-1939 | Postuum

Gestalten en stemmingen
Noordhoff, Groningen, 1916 [=1915]. 83p.
Online op Delpher.

De overgave. Bandteekening van Jan van der Leeuw. E.J. Bosch Jbzn, Baarn, 1919. 127p. Online op Delpher. Herdruk bij Uitgevers-Maatschappij Holland, Amsterdam, 1926, 98p. Online op Delpher; naast de gewone uitg. verscheen een oplage van 30 genummerde en door de auteur gesigneerde exemplaren.

1920-1929

Het kostbaar bloed
Van Loghum Slaterus en Visser, Arnhem, 1922. 61p.
Online op Delpher.



Kwattrijnen. De Gulden Ster, Amsterdam, [1923]. [44]p. Online op Delpher.

Het heilig licht. Bosch, Baarn, [1923]. 80p. Online op Delpher.

naar boven

Ganymedes. Een gedicht. Met vijf houtsneden van Johan Dijkstra. "De Gulden Ster", Amsterdam, 1924. 30p. Genummerde en gesigneerde oplage van 125 exemplaren. Niet in de handel [?].

De rozenhof. Kwatrijnen. Gulden Ster, Amsterdam, [1925]. 159p. Online op Delpher.

De donkere bloei. Holland, Amsterdam, 1926. 74p. Online op Delpher en in de DBNL. Buiten de gewone uitgave verscheen een oplage van 30 genummerde en door de auteur gesigneerde exemplaren.

De verloren zoon. [Met houtsneden van Dirk Boode]. Holland, Amsterdam, 1928. XXp, [1]p. pl. Online op DBNL.

De lichtstreep. Holland, Amsterdam, 1929. Oplage 145 ex., genummerd 1-125 en I-XX. 2de druk [1933], 42p.

naar boven

1930-1939

De steile tocht
Holland, Amsterdam, 1930. 93p.
Online in DBNL.




Omar Khayyam. Kwatrijnen. ['Vertaling' Willem Mérode]. "De Pauw", Culemborg, 1931. 108p. Oplage 1000 exemplaren. Online op Delpher.
Negentiende en twintigste eeuwse Nederlandse vertalingen van werken van de Perzische dichter Omar Khayyam (Umar Khayyām, ca. 1048 - ca. 1123) zijn doorgaans niet op het origineel gebaseerd, maar op vertalingen uit andere talen. Het is dus zeer de vraag in hoeverre de Nederlandse versies vertalingen van het origineel zijn, of ver/hertalingen van andere vertalingen of compleet nieuwe gedichten, geínspireerd op eerdere vertalingen. Willem de Mérode geeft in dit boek geen opheldering over zijn brontekst.

Herman Langgraf, 2016: "De Mérode baseerde zijn vertaling op Schenck, een Duitsers, die op zijn beurt de Fransman Nicolas als bron had. Nicolas was tolk voor de ambassadeur en consul in Perzië en gaf onafhankelijk van Edward FitzGerald een Franse prozavertaling uit, tweetalig, met het orginele Perzisch, waarvan we dan maar aan moeten nemen dat dit het Perzisch van Khayyam was en niet ook al weer een vertaling of hertaling in moderner Perzisch. Hoe dan ook mogen we aannemen dat de Khayyam van De Mérode een flink eind verwijderd is van de echte."

naar boven

Laudate Dominum. Gedichten. Uitgeversbedrijf "De Pauw", Culemborg, 1931. 44p. Opl. van 145 ex.; 1-125, I-XX.

Langs den Heirweg. Kok, kampen, 1932. 100p. Online in DBNL.

De stille tuin
Kok, Kampen, 1933. 92p.
Online in DBNL.



Chineesche gedichten. Uitgeversbedrijf "De Pauw", Culemborg, [1933]. 26 bl. Oplage van 145 genummerde ex. 1-125; i-xx voor de schrijver. 2de druk bij Bosch & Keuning, Baarn, 1936. 26p, Libellen-serie nr. 153. Het zou bij dit boek om 'vertalingen' gaan - zie de opmerking bij de Omar Khayyam-vertalingen, 1931.

Kruissonnetten. Gedichten. Met houtsneden van Roeland Koning. G.F. Callenbach, Nijkerk, 1934. [19]p. Novel-verzen nr. 3. Oplage 500 ex. Er bestaat ook een Luxe editie in 112 ex. Online op Delpher.

naar boven

XXX psalmen. [Met houtsneden van Roeland Koning]. G.F. Callenbach, Nijkerk, [1934]. 58p, [4] bl. pl. Online op Delpher. Naast gewone oplage verscheen ook een deelopl. van 104 genummerde ex.; 1-100, I-II en A-B.

Doodenboek. Holland, Amsterdam, [1934]. 28p.

Eenvoudige gedichten. Met teekeningen van H. Molenaar. Bosch & Keuning, Baarn, 1935. 40p. Libellen-serie nr. 117. 2de druk 1939.

Kringloop. Holland, Amsterdam, 1936. 85p. Online in DBNL.

De wilde wingerd. 1911-1936. Een bloemlezing uit het werk van Willem de Mérode. Ingeleid en tezamengesteld door Roel Houwink. Uitgeversmaatschappij Holland, [Amsterdam], 1936. 145p.

Tusschen ploeg en sikkel. Verzen van het land. Met teekeningen van A. Moolenaar. Bosch & Keuning, Baarn, [1936]. 29p. Libellen serie nr. 137.


Ruischende bamboe. Holland, Amsterdam, 1937. 24p. Online in DBNL.

naar boven

Kaleidoscoop
Bosch en Keuning, Baarn, 1938. 63p.
Libellen serie nr. 316-317.
Online bij DBNL.

Eere-tentoonstelling van de werken van Willem de Mérode naar aanleiding van zijn 50e verjaardag van 30 october-10 november 1937 in Boekhandel Broese Utrecht. [Boekhandel Broese], [Utrecht], 1937. 7 ongenummerde pagina's, geniet.
Bevat volgens KBDH gedichten.

De levensgift
Bosch & Keuning, Baarn, 1938. 23p. 1 bl. pl.
Elckerlyc-boekjes nr. 3.
Online in DBNL.

naar boven

Postuum

[opgenomen vanwege de oplagegrootte]: Princelijk regiment. [Rijmprent]. [Ontwerp en teek. van Adine van Houten]. [Jaap Romijn], [Utrecht], [1943]. 1 bl. Drukker: J. Hendriks, Utrecht. Opl. van 5000 ex. ; de opbrengst was bestemd voor ondergedoken militairen. De Jong 560. Gedicht ontleend aan: Langs den heirweg, 1932. / W. de Mérode. - Kampen, 1932.

Gedichten. [Samengest. onder red. van Ad den Besten ... et al.] ; ingel. door K. Heeroma. "Holland" / Bosch & Keuning, Amsterdam / Baarn, 1952. 3 dl. in 1 bd.

De witte roos
Bloemlezing uit zijn gedichten
Samengesteld en toegelicht door Hans Werkman
Kok, Kampen, 1973. 64p.
2de druk 1980; 3de druk [1982]; 4de druk 1989.

naar boven

Spiegelbeelden. [Nawoord Hans Werkman]. Elsevier Manteau, Amsterdam [etc.], 1979. 48p. 2de druk 1980.

Chinese gedichten[Ruisende bamboe]
Ingeleid en toelicht door Hans Werkman. Kok, Kampen, 1979. 134p.
Geannoteerde uitgave van: Chineesche gedichten (1933) en Ruischende bamboe (1937).


Verzamelde gedichten. [Verzorgd door Hans Werkman]. De Prom, Baarn. 1987. 2 delen (1545 p.). 2de druk 2001, 1545 p.

Jan Mankes. 'De Geiten Pers', Brummen, 1989. 11p. Uitgave ter gelegenheid van de vijftigste sterfdag van de dichter Willem de Mérode en de honderdste geboortedag van de schilder Jan Mankes (1889-1920). Oplage van 1500 ex.

naar boven

De mooiste gedichten van Willem de Mérode. Verz. door Sipke van der Land. Kok, Kampen, 1991. 48p.

Haarlem. Nawoord Hans Werkman. Koekanger Handpers. Koekange, 1996. 14p. Uitgave ter gelegenheid van de 50e geboortedag van de drukker, Peter Bekker. Oplage van 27 exemplaren.

De gedroomde zoon. 100 gedichten
Gekozen door Willem Jan Otten en Hans Werkman.
Aspekt, Soesterberg, 2010. 128p.



[Onder de naam Willem Eduard Keuning (Willem de Mérode)]. Dorp bij zomeravond. De tien vroegste gedichten (1907). Ingeleid door Hans Werkman. EON Pers, Amstelveen, 2014. 24p. Verschenen in een oplage van 150 exemplaren, waarvan 25 genummerd.

naar boven



Andere genres / hybride werken

[Onder pseudoniem Henri Hooglandt]. Gewone jongens. Geïllustreerd door Jan Wiegman. Eerste druk 1916. 2de druk bij H. Ten Brink, Arnhem. [circa 1918]. 115p. Nieuwe zondagsschool-serie nr. 7. Jeugdboek.

[Onder pseudoniem Joost van Keppel]. Aanroepingen. Versluys, Amsterdam, 1917. 54p. Proza.

[Onder pseudoniem Joost van Keppel]. Claghen. Holland, Amsterdam, 1927. 42p. proza. KB: "Ontboezemingen vol zondebesef, gods- en doodsverlangen". Online op Delpher.

[Onder pseudoniem Jan Bos]. Mooi volk. Vertelsels van 't Hoogeland. Dirk Hart het schilderkes taikend. Holland, Amsterdam, [1929]. 192 p. Groningstalig proza.

Esther. Een aaneenschakeling van dramatische tafereelen. Neerbosch' Boekhandel en Uitgeverij, Neerbosch, 1930. 45p. Drama in versvorm. Online op Delpher.
Herdruk bij Boekencentrum, 's-Gravenhage, 1958, 47p, Wending-toneelbiliotheek, serie 3, deel 1.

naar boven

[Onder pseudoniem Jan Bos]. 'n Poar dörpsgenooten. Vertelsels van 't Hoogeland. Neerbosch' boekhandel en uitgeverij, Neerbosch, 1931. 104p. Groningstalig proza. Online op Delpher. Herdrukt bij Jansma, Buitenpost, 1978, 107p.

P. Stegenga (Azn.). Zie, hier ben ik. Kerstboodschap 1934. Met verzen van Willem de Mérode. Teekening van Karel Hoekendijk. Bosch & Keuning, Baarn, [1934]. [24]p. Libellen-serie nr. 47. Online op Delpher. Bevat drie gedichten van De Meróde. Strikt genomen géén dichtbundel.

[Onder pseudoniem Jan Bos]. Aaldoagsch geproat. Bezorgd en van een uitleiding 'Wie was Jan Bos?' voorzien door Hans Werkman. Stabo/All-round, Groningen, [1983]. 117p. Streekromans en -verhalen nr. 12. Groningstalig proza.

naar boven


Bloemlezingen:

Door Willem de Mérode samengestelde bloemlezing.

Geestelijke liederen
Een bloemlezing
Samengesteld door Willem de Mérode. Met verklarende aantekeningen door J. van Ham. Holland, Amsterdam, 1935. 159p. Online op Delpher.
2de druk herzien en uitgebreid door A. Teunis, 1948.
   
Hunkering en heimwee
Bloemlezing uit de poëzie van protestantsch-christelijke en katholieke dichters

Door Willem de Mérode. Uitgeversmij Holland, Amsterdam, [1939]. 197p. Online op DBNL.

Poëzie van Willem de Mérode is (o.a.) in deze bloemlezingen aangetroffen:

Dichters na '80. Tjeenk Willink, Zwolle, 1922.
Dichters van dezen tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1923 (11de herziene druk).
Nieuwe geluiden. Van Loghum Slaterus en Visser, Arnhem, 1924.
Nieuwe geluiden. Van Loghum Slaterus en Visser, Arnhem, 1925 (2e vermeerderde druk).
De bloeiende bongerd. J.B. Wolters U.M., Groningen/Den Haag, 1925 (3de herz. druk).
Nieuwe geluiden. Van Loghum Slaterus en Visser, Arnhem, 1927 (3e vermeerderde druk).
Dietsche Lusthof. Dl 2. Nijgh & Van Ditmar, Rotterdam, 1927.
Lyriek. Tjeenk Willink, Zwolle, 1928.
De Nederlandsche dichtkunst sinds 1880. Wolters, Groningen/Den Haag, 1929.

naar boven

Prisma. De Waelburgh, Blaricum, 1930.
Stille opvaart. Holland, Amsterdam, 1930.
Christelijke dichters van dezen tijd. Kok, Kampen, 1931.
Kent uw dichters! Meulenhoff, Amsterdam, [1933].
Christofoor. Ploegsma, Zeist, 1934.
Het derde réveil, Holland, Amsterdam, [1934].
Geestelijke liederen. Holland, Amsterdam, 1935.
Het kind in de poëzie. Van Loghum Slaterus, Arnhem, 1935.
Moderne lyriek. Bigot en Van Rossum, Amsterdam. [1935].
Spectrum. Kok, Kampen, 1936.
De Dichters van het Jaar. Bigot en Van Rossum, Amsterdam, 1937.
Het scheidende jaar. Bosch & Keuning, Baarn, [1937].
De wijde kim. Nederlandse Vereniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken / J.B. Wolters, Groningen/Batavia, 1937.
De Dichters van het Jaar. Bigot en Van Rossum, Amsterdam, 1938.
Ons koninklijk huis van 1880 tot 1938. Leidsche Uitgeversmaatschappij, Leiden, 1938.
Voordragen. Tweede deeltje. Huisman, Meppel, [1938]. 35p.
Dichters van dezen tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1939 (13de herziene druk).
Hunkering en heimwee. Uitgeversmij Holland, Amsterdam, [1939].
Variaties. J.B. Wolters, Groningen/Batavia, 1939.

naar boven

Hollands Helicon, J.L. van Schaik, Bepk., Pretoria (Z.A.), 1940.
Langs de vele wegen. H.J. Dieben, Wassenaar, 1940 (3de herz. druk).
Credo. Het Nederlands Jongelings-Verbond, Amsterdam, [1941].
Dichters over bloemen. In den Toren, Naarden, [1941].
Dichters van dezen tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1941 (14de herziene druk).
Het kind in de poëzie. Van Loghum Slaterus, Arnhem, 1941 (3e vermeerderde druk).
In de donkere dagen voor Kersttijd... Bigot & Van Rossum, Amsterdam, [1941].
Muziek en poëzie. Van Loghum Slaterus', Arnhem, 1941.
Moderne Nederlandsche religieuze lyriek. De Tijdstroom, Lochem, [1942], 2de herziene druk.
Pro Patria. D.A. Daamen's Uitgeversmaatschappij N.V., 's-Gravenhage, 1941 [= 1942].
Lof van den Arbeid. Querido, [Amsterdam], [1943].
Dichters over Holland. In den Toren, Naarden, [1945].
Dichters om Oranje. Hollandia, Baarn, 1946.
De dichter en de dood. W. de Haan N.V., Utrecht, 1946.
Dichters van dezen tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1947 (15de herziene druk).
Klein verzenboek. J.B. Wolters, Groningen/Batavia, 1947 (2de herz. druk).
Variaties. J.B. Wolters, Groningen/Batavia, 1947 (3de herz. druk).
Dichters van dezen tijd. P.N. van Kampen & Zoon N.V., Amsterdam, 1948 (16de herz. druk).
De Muze en het ambacht. CPNB, [s.l.], 1949.
Religieuze poëzie. De Tijdstroom, Lochem, [1949].
Dichterkeur. L. Stafleu, Leiden, 1949.

naar boven

Dichters van dezen tijd. P.N. van Kampen & Zoon N.V., Amsterdam, 1950 (17de herz. druk).
Feesten der Kerk. De Bezige Bij, Amsterdam, 1950; 4de gewijzigde druk.
Kleine dichterkeur. L. Stafleu, Leiden, 1950.
Liefdespoëzie. Bron N.V., Assen, [1950].
De muze op zee. VBBB, [Amsterdam], 1951.
Dichters van dezen tijd. P.N. van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1951 (achttiende [herziene] druk).
Goud, wierook en myrrhe. Ploegsma, Amsterdam, 1951.
Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen. Dl. 2: 1900-1940. Meulenhoff, Amsterdam, 1953.
Kleine literatuurgeschiedenis in verzen. Wereldbibliotheek-vereniging, Amsterdam/Antwerpen, 1953.
Dichters van dezen tijd. P.N. van Kampen & Zoon N.V., Amsterdam, 1954 (19de herz. druk).
Ongerijmde rijmen. Spectrum, Utrecht, 1954.
Religieuze poëzie der Nederlanden, Spectrum, Utrecht/Antwerpen, [1954].
Twee muzen. CPNB, [s.l.], 1955.
Facetten der Nederlandse poëzie. Van Elsschot tot Nijhoff. Nijgh & van Ditmar, 's-Gravenhage, [1955].
Met twee maten. Bert Bakker/Daamen, Den Haag, 1956 (1969 2e druk).
De Muze en het meisje. CPNB, [s.l.], 1957.
"Kom haastig!" Kok, Kampen, 1957.
Nederlandse poëzie van de 20ste eeuw. Het Spectrum, Utrecht / Antwerpen, [1958].
Een ster wees de weg. Bert Bakker/Daamen, Den Haag, 1959.
Muziek en poëzie. Bruna, Utrecht, 1959 (tweede [gewijzigde] druk).
School der voordrachtskunst. J.B. Wolters, Groningen, 1959.
Toen bliezen de poortwachters. Querido, Amsterdam, 1959.

naar boven

Beeldende poëzie. De boer. L. Stafleu, Leiden, [1960].
De muze viert feest. VBBB, [Amsterdam], [1960].
Dichters van deze tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1960 (20ste herz. druk).
Het klein heelal. Meulenhoff, Amsterdam, 1958. 1960 (2de herz. druk).
Ongerijmde rijmen. Spectrum, Utrecht, 1960 (2de [=3de] vermeerderde druk).
De dichter bidt. Kok, Kampen, 1961.
De dichter en de dood. Bert Bakker / Daamen N.V., Den Haag, 1961 (3de herz. druk).
De stem van de dichter. J.B. Wolters, Groningen, 1962
Kerstgedichten uit alle tijden. Bert Bakker/Daamen, Den Haag, 1963 (2de verm. druk).
Vijf en twintig gedichten. J. Muusses nv, Purmerend, 1963.
Dichters van deze tijd. Van Kampen & Zoon, Amsterdam, 1964 (21ste herz. druk).
Een duif daalt neer. Ten Have, Amsterdam, 1964.
Facetten der Nederlandse Poëzie. Nijgh & Van Ditmar, 1964 (2e druk).
Toen bliezen de poortwachters. Querido, Amsterdam, 1964 (2de herz. druk).
Dichters en gedichten. Malmberg, 's-Hertogenbosch, 1965.
Een nieuwe bundel verzen. Meulenhoff, Amsterdam, [1969]. (14de gewijzigde druk).

naar boven

Nieuwe geluiden. Sijthoff, Leiden, 1970 (6e herziene druk).
Het Paard. L.J. Veen, Wageningen, 1971. |
Waar praten jullie zo druk over? Kok, Kampen, 1974.
Gedichten die mij vergezellen. Kok, Kampen, [1976].
Groot Gezinsverzenboek. Lannoo, Tielt/Amsterdam, 1976.
Dichters van vroeger. Van Kampen & Zoon/Standaard, Amsterdam/Antwerpen, 1977.
Zeg ons, wanneer dat zal gebeuren. Kok, Kampen, [1977].
De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Bert Bakker, Amsterdam, 1979.
Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen. Bert Bakker, Amsterdam, 1979.
Spiegel van de Nederlandse poëzie. Dichters van de twintigste eeuw. Meulenhoff, Amsterdam, 1979 (4de editie).

naar boven

Geloven in Gedichten. Boekencentrum, 's-Gravenhage, 1980.
Het leven en de dood - De dood en het leven. Zomer & Keuning, Ede, 1980.
Poëziebrevier. De Fontein, Baarn, 1981.
De Tuin. Erven Thomas Rap, de Heerdt / Baarn, 1981.
Het land der letteren. Meulenhoff, Amsterdam, 1982.
Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten. Elsevier Manteau, Amsterdam/Antwerpen, 1982.
Spiegel van de Nederlandse poëzie. Meulenhoff, Amsterdam, 1984 (5de editie).
200 Sonnetten. Sijthoff, Amsterdam, 1985.
Opwaartse wegen, een bloemlezing uit de poëzie der jong protestanten (1923-1940). Kok, Kampen, 1986.
Dichters over dichters. Sijthoff, Amsterdam, 1986.
De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Bert Bakker, Amsterdam, 1987 (8e herziene druk).
Vertrouwen in gedichten. Boekencentrum, 's-Gravenhage, 1987.
De mooiste kerstgedichten van vroeger en later. Kok, Kampen, 1988.
Ik heb het Rood van 't Joodse Bruidje lief. Querido, Amsterdam, 1988.
Ik word als een van dezen. BZZTÔH, 's-Gravenhage, 1989.

naar boven

De mooiste liefdesgedichten van vroeger en later. Kok, Kampen, 1991.
De vier jaargetijden. Kwadraat, Utrecht, 1991.
Liefde in gedichten. Boekencentrum, 's-Gravenhage, 1991.
Paardenliefde. Elmar, Rijswijk, 1991.
De mooiste liefdesgedichten van vroeger en later. Kok, Kampen, 1991.
Spiegel van de moderne Nederlandse poëzie. Meulenhoff / Kritak, Amsterdam / Leuven, 1992 (6e editie).
Groot verzenboek. Lannoo/Anthos, Tielt/Baarn, 1992(5e herziene druk).
Een engel zingend achter een pilaar. Sdu, Den Haag, 1992.
Waarheen ik ga weet ik niet. Kwadraat, Utrecht, 1993.
Slapen gaan misschien zelfs dromen. Kwadraat, Utrecht, 1993.
En verder is hier alles prachtig. Kwadraat, Utrecht, 1993.
Maria. Contact, Amster­ dam/Antwerpen, 1993.
Dichten over dichten. Contact, Amsterdam, Antwerpen, 1994.
Zo simpel als een bloem. Kwadraat, Utrecht, 1993.
Ik bemin u teder. Kwadraat, Utrecht, 1994.
Als een verre zee boven ons. Kwadraat, Utrecht, 1994.
Dag in, dicht uit. Inmerc, Wormerveer, 1994.
Geen dag zonder liefde. De Bezige Bij/Poëziecentrum, Amsterdam/Gent, 1994.
De mooiste geloofsgedichten. Kok, Kampen, 1994.
Ik geef je 10 Boeketten. Kok Lyra, Kampen, 1994.
Ik droeg nog kleine kleren. Kwadraat, Utrecht, 1994.
Kinderen. Prometheus, Amsterdam, 1994.
O wereld, jij zingt, speelt en lacht. Kwadraat, Utrecht, 1994.

naar boven

Een zucht als vluchtig eerbetoon. Meulenhoff/Manteau, Amsterdam/Antwerpen, 1995.
Gij blijft in mijn gedachten. Kwadraat, Utrecht, 1995.
De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw. Bert Bakker, Amsterdam, 1996 (10e herziene druk).
Dat schitterende water. BZZTÔH, 's-Gravenhage, 1996.
Zij vonden de naam die zou blijven. Kwadraat, Utrecht, 1996.
Verlangen naar beter. Kwadraat, Utrecht, 1996.
Wij hebben hier een prima domineetje. Kok, Kampen, 1997.
Groot verzenboek. Lannoo, Tielt, 1998 (8e herziene druk),
Ik geef je 10 boeketten. Papillon, [Kampen], 1998 (2e herziene druk).
In Liefde Bloeyende. Bert Bakker, Amsterdam, 1998.
Het evangelie volgens dichters. Lannoo/Atlas, Tielt/Amsterdam, 1999.

naar boven

Geur van honing en jonge melk. Kwadraat, Utrecht, 2000.
Symbolen & cimbalen. Mozaïek, Zoetermeer, 2000.
Groningen. De stad in gedichten. Uitgeverij 521, Amsterdam, 2003.
Het monster van de oorlog. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 2004.
Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten. Bert Bakker, Amsterdam, 2004.
Spiegel van de moderne Nederlandse en Vlaamse dichtkunst. Balans, Amsterdam, 2005.
Denkend aan de dood. BnM Uitgevers, Nijmegen, 2006.
Verjaardagsvers. Kleine Uil, Groningen, 2007.
M'n opa... Prometheus, Amsterdam, 2008.

naar boven

Hij zag een kameraad in je. Kleine Uil, Groningen, 2011.
De Nederlandstalige poëzie in pocketformaat. Compaan uitgevers, Maassluis, 2012.
Dichter bij de straat. [Kroost], [Hengelo], 2012.
Dichters uit de bundel. Marmer, Baarn, 2016.
De Nederlandse poëzie van de twintigste en de eenentwintigste eeuw in 1000 en enige gedichten. Prometheus, Amsterdam, 2016.

naar boven



Bronnen

Afkortingen: KBr en KBDH - Koninklijke Bibliotheek Brussel resp. Den Haag; LR - Lectuur Repertorium; PCG en PCNL - Poëziecentrum Gent resp. Nederland; s.n. / s.l. / s.a. - sine nomine / loco / anno = zonder naam [van uitgeverij] / plaatsnaam / jaartal.


* De foto van Willem de Mérode is afkomstig uit: Christelijke dichters van dezen tijd. Bloemlezing. Bijeengebracht door P.J. Risseeuw. J.H. Kok N.V., Kampen, 1931.

Helma de Boer - www.willemdemerode.nl 1997-2016

DBNL: Willem de Mérode
http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=mero001
K. Heeroma. Levensbericht Willem Eduard Keuning. Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1939 (1939)
http://www.dbnl.org/tekst/_jaa003193901_01/_jaa003193901_01_0007.php
Lectuur-Repertorium. Deel 1. A.S.K.B., Vlaamsche Boekcentrale/Nederland's Boekhuis, Antwerpen/Tilburg, 1952.
NN. Christelijke letterkunde. Provinciale Overijsselsche en Zwolse Courant, 30-09-1920.
http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMHCO01:000081874:mpeg21:a0020
Roel Houwink. Het heilig licht, door Willem de Mérode. [Recensie]. Den Gulden Winckel. Jaargang 22 (1923).
http://www.dbnl.org/tekst/_gul001192301_01/_gul001192301_01_0011.php
NN. Kunst en wetenschappen. [De Ploeg-avond in Groningen]. Nieuwsblad van het Noorden, 23-10-1923.
http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010885338:mpeg21:a0019
NN. 'Verschillende berichten'. [Arrestatie]. Middelburgsche Courant, 03-03-1924.
http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010683304:mpeg21:a0030
K. ter Laan. Groninger encyclopedie. Deel 1: A-M. Spiering, Groningen, 1954
Hans Heesen, Harry Jansen en Ed Schilders. Waar ligt Poot? Over de dood en de laatste rustplaats van Nederlandse en Vlaamse schrijvers. De Prom, Baarn, 1997.
Hans Werkman. Willem de Mérode. Kritisch Literatuur Lexicon, 1998.
Nieuwe Groninger Encyclopedie. Hoofdredactie P. Brood, A.H. Huussen jr. en J. van der Kooi. Bureauredactie M. Hillenga en G.E. de Vries. REGIO-PRoject uitgevers, Groningen, 1999.
Editors. Edward Fitzgerald. Encycloppaedia Britannica, 12-21-2006
https://www.britannica.com/biography/Edward-FitzGerald
Joep van Ruiten. Achter de treurige verschijning. Dagblad van het Noorden, 23-04-2011.

Boeken, brieven en/of materiaal van, over en/of aan Willem de Mérode bevinden zich in:

British Library, Londen
Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Antwerpen
Groninger Archieven, Groningen
Koninklijke Bibliotheek, Brussel
Koninklijke Bibliotheek, Den Haag
Letterenhuis Antwerpen
Literatuurmuseum, Den Haag
Poëziecentrum, Gent
Poëziecentrum Nederland, Nijmegen

naar boven


deze pagina is mede mogelijk gemaakt door:


Vrienden van de Nederlandse Poëzie Encyclopedie

partners


© De Nederlandse Poëzie Encyclopedie, 2013-2016

Webdesign Revan Barlas